جمعه ، 20 اسفند 1389 ، 17:29

مقدمه دکتر اصفهانی

نوشته شده بوسیله محمد حمزه
به این مطلب رای دهید
(0 رای)

بسمه تعالی

وقت عزیز رفت، بیا تا قضا کنیم

عمری که بی‌حضور صراحی و جام رفت

حافظ

اگر چه سهمی که همة ملل به طور کلی و برخی ملت‌ها به طور خاص در پیدایش، رشد و شکوفایی دانش پزشکی دارند قابل توجه و احترام است اما به دور از هر گونه انگیزة میهن‌گرایی و بزرگنمایی دستاوردهای سرزمینی، بدون شک سهمی که دانشمندان ایرانی به خصوص در دوران تمدن اسلامی دارند بسیار عظیم و غیرقابل کتمان است به ویژه آن‌که نگرش همه جانبة حکمای ما که پیش از ورود به عرصة پزشکی، فقه، اخلاق، حکمت، منطق، ریاضیات، نجوم و طبیعیات را به عنوان پیش‌نیاز گذرانده بودند، نگرشی ژرف، الهام‌بخش، عالمانه و توأم با نوآوری‌های استثنایی بود که دانش امروز پزشکی نیز به منظور تحقق اهداف انسانی خود به آن عمیقاً نیازمند است.

زیاده‌خواهی‌های بسیاری از حاکمان، درگیری‌های قدرت‌طلبان، حملات ویرانگر دشمنان و بدخواهان و بالاخره روحیة وازدگی، انزوا طلبی، بی‌تفاوتی و غفلت و تغافل، فرصت‌های بسیاری را از ملت ما در طول تاریخ گرفت و نگذاشت آن‌چه که در سدة سوم وچهارم هجری از پیشرفت‌ها، نوآوری‌ها و غنای دانش پزشکی شاهد آن بودیم با همان سرعت و کیفیت تداوم یابد اما علی‌رغم همة این ناخوشایندی‌ها، ظهور شخصیت‌های بزرگی در ایران که تاریخ بشریت به نام آن‌ها افتخار می‌کند و هم اکنون نیز برخی کشورها به شدت تلاش می‌کنند آن‌ها را به خود نسبت دهند، گنجینة عظیمی از فلسفه پزشکی، طب بالینی و تجربی، داروشناسی و علوم وابستة دیگر را برای نسل‌های بعد به میراث گذاشت که البته این ذخیره علمی همواره، گاه در چهرة چراغی فروزان و گاهی نیز در قالب شمعی لرزان نورافشانی کرده است و چه بسیار بهره‌گیری‌ها و خوشه‌چینی‌ها که دنیای غرب از این سفرة گستردة بی‌منت و سرشار از سخاوت اسلامی کرده است و با همان برگرفته‌ها، زیربنای دانش امروز خود را ساخته است.

در سرزمین اهورایی ما با وجود همة دشواری‌ها و کاستی‌ها در گذر زمان، خوشبختانه انقطاع علمی آن‌چنان‌که در یونان و سرزمین‌های دیگر شاهد آن بوده‌ایم به وقوع نپیوست، اگرچه همان‌گونه که اشاره شد در زمان‌هایی چراغ فروزان علوم از جمله علم پزشکی کم‌فروغ گردید.

یکی از پیامدهای زیان‌بخشِ از دست دادن خویشتن‌باوری که در دو قرن اخیر همزمان با سرعت گرفتن پیشرفت‌های علمی در غرب گریبانگیر بسیاری از روشنفکران و فرهیختگان ما شد، کوچک‌شماری میراث پزشکی و بی‌اعتنایی به آن بود که مشاهدة پیشرفت‌های پیاپی در غرب و ناکامی‌ها و کاستی‌های بسیار در میهنی که عرصة رقابت‌های سیاسی استعمارگران و غارت ثروت‌های مادی و معنوی بود بیش‌تر به این اندیشة ویرانگر دامن می‌زد.

به هر حال نتیجه آن شد که در برابر تهاجم طب غربی، طب ایرانی تقریباً مظلومانه به گوشة انزوا رفت و مأیوسانه عرصة دانشگاه و مراکز آموزشی را ترک کرد و اگر گهگاهی صداهایی در اعلام مزایای طب ایرانی و زیان‌های تسلیم بی‌چون و چرا در برابر درمان‌های غربی که هر از گاهی با کشفی تازه دگرگون می‌شد برمی‌خاست، گوش شنوایی کم‌تر پیدا می‌کرد و با ناباوری و تخطئة تمسخرآمیز برخی تحصیل‌کرده‌های دانشگاه‌ها روبرو می‌شد.

اما ژرفا و غنای میراث علمی ما به حدی بود که اگر محققی شجاعانه و جستجوگرانه وارد این عرصه می‌شد بی‌شک گوهرهای گرانبهایی می‌یافت که بتواند به کمک آن، دانش بی‌مدعی و یک سو نگر روز را بازنگری، اصلاح و حرکت آن را با حقایق ناشناختة طب ایرانی، هم سویی و نهایتاً تعالی بخشد و در این میان نقشی که استاد فقید و پزشک، شیمی‌دان و حکیم فرهیختة آشنا با دنیای غرب و میراث ملی یعنی مرحوم دکتر سید جلال مصطفوی کاشانی داشت نقشی کم نظیر اگر نه بی‌مانند داشت.

فریادهای عالمانه و در عین حال حق‌طلبانة او از لابلای سطور مکتوبات و آثار علمی متعددش به گوش جان می‌رسد و اینک به حمدالله در میهن سرفراز ما به برکت انقلاب شکوهمند اسلامی، دوران خمودگی و خودباختگی سپری شده و زمان استقلال ملی و آزادی اندیشه و احیای سیادت علمی آغاز شده و گام‌های استواری در تحقق جنبش نرم‌افزاری با بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای بشر اما البته بدون احساس حقارت و وابستگی برداشته می‌شود، بازخوانی آثار و تعمق در اندیشه‌های سازندة شخصیتی هم‌چون زنده‌یاد استاد دکتر مصطفوی می‌تواند بسیار سودمند و راهگشا باشد و به همین لحاظ کار جمع‌آوری، احیا و انتشار نوشته‌های آن بزرگ‌مرد نیز کاری بسیار ارزشمند و قابل تقدیس است.

 

دکتر محمد مهدی اصفهانی

استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران

محمد حمزه

محمد حمزه

E-mail: آدرس ایمیل جهت جلوگیری از رباتهای هرزنامه محافظت شده اند، جهت مشاهده آنها شما نیاز به فعال ساختن جاوا اسكریپت دارید
مطالب بیشتری که در این بخش خواهید یافت: « مقدمه دکتر محبی مقدمه دکتر ناصری »
Login to post comments

دکتر محسن ناصری

دکتر محسن ناصری
پزشک و متخصص فارماکولوژی

استاد طب سنتی ایران

عضو هیئت علمی دانشگاه

تلفن مطب:  22865212

روزهای یکشنبه و چهارشنبه از ساعت 16 تا 20

خ شریعتی- بالاتر از حسینیه ارشاد- خ قبا

تلفن پیک دارو بعد از ویزیت:   09109104047