شنبه ، 27 فروردين 1390 ، 20:42

تدبیر سوءمزاج

نوشته شده بوسیله محمد حمزه
به این مطلب رای دهید
(1 vote)

تدبیر سوءمزاج

  • در درمان سوءمزاجی که در حال شکل‌گیری است، رعایت ستة ضروریه در جهت رفع سبب سوءمزاج کارساز است.
  • در مورد سوءمزاجی که تازه اتفاق افتاده است، باید هم معالجه به ضد انجام پذیرد و هم ستة ضروریه برای از بین بردن سبب رعایت شود.
  • برای درمان سوءمزاج مستحکم معالجه به ضد صورت می‌پذیرد. سوءمزاج سرد در ابتدا آسان ولی در انتها سخت درمان می‌شود، ولی سوءمزاج گرم در ابتدا سخت و در انتها آسان درمان می‌شود. سوء‌مزاجِ تر سریع‌تر و راحت‌تر از سوء‌مزاج خشک درمان می‌پذیرد.

 

تدابیر کلی استفراغات

تعریف: استفراغ، خارج کردن هر چیزی است که با کمیت یا کیفیت خود موجب آزار بدن شود.

لازم است در استفراغ و پاکسازی اخلاط و مواد زاید، به نکات زیر توجه شود:

  1. به کار بردن دارو در انسان سالم، خصوصاً داروی قی‌آور یا مسهل، مضر است.
  2. نوع و روش استفراغ باید به گونه‌ای باشد که تنها خلط بد از بدن خارج شود؛ که نشانة آن نیز احساس راحتی بعد از انجام استفراغ است.
  3. نباید برای خارج کردن خلط ناصالح، اخلاط بد از مسیر اندام‌های شریف کشانده شده یا عبور داده شوند.
  4. زمان انجام استفراغ باید با توجه به شرایط جسمی بیمار و حاد یا مزمن بودن مرض، تعیین شود.
  5. استفراغ باید فقط در حالت امتلاء انجام شود زیرا استفراغ، با دست‌اندازی به مواد حیاتی بدن، به فردی که دچار امتلاء نیست صدمه می‌رساند.
  6. شخص باید دارای قوت کافی باشد زیرا ضعف، مانع رسیدن به نتیجه صحیح می‌شود. ولی گاهی خطر ترک استفراغ بیشتر از آثار منفی ضعف قوت است بنابراین در چنین مواردی، استفراغ انجام شده و سپس به تقویت قوا پرداخته می‌شود.
  7. وضعیت مزاج: شدت حرارت و خشکی، یا سردی مزاج و کمی خون مانع انجام استفراغ است.
  8. چاقی یا لاغری مفرط: در موارد لاغری شدید، و تخلخل و چاقی شدید استفراغ انجام نمی‌شود.
  9. شرایط بیمار: مثلاً مستعد بودن به خونریزی و زخم دستگاه گوارش مانع استفراغ است.

10. سن: پیری و کودکی مانع استفراغ هستند.

11. وقت: قبض و سرمای شدید مانع استفراغ هستند.

12. آب و هوا: گرمی و سردی بیش از اندازة هوا مانع استفراغ هستند.

13.شغل: در فردی که کارهای سنگین و دشوار انجام می‌دهد و تحلیل بدنی شدید دارد (مانند کارگر حمام، نانوایی، صنایع نفت یا ریخته‌گری) بهتر است استفراغ انجام نشود.

14. عادت: برای کسی که عادت به استفراغ ندارد نباید از داروهای قوی برای استفراغ استفاده کرد.

15. استفراغ به مقداری باشد که بیمار تحمل آن را داشته باشد. تا هنگامی که مادة اضافی در حال خارج شدن است و مریض تحمل می‌کند جای نگرانی نیست، ولی اگر اخلاط دیگر نیز خارج شوند زیان‌آور است، مثلاً اگر مسهل صفرا منجر به خروج بلغم گردد یعنی در استفراغ افراط شده؛ و اگر سودا خارج ‌شود، یعنی خیلی از حدّ طبیعی خود گذشته است. در این موارد خروج خون نشانة بدیِ وضعیت و زنگ خطر است.

نکته: بروز عطش و خواب پس از اسهال یا قی دلالت بر پاکی و تصفیه بدن می‌کند.

16. انجام استفراغ از راه طبیعی و محل میل ماده: لازم است استفراغ از محلی که طبیعت به آن میل دارد و نزدیک است صورت بگیرد. به عنوان مثال تهوع با قی و دل‌درد با اسهال بهتر پاسخ می‌دهد.

17. باید توجه داشت عضوی که ماده به آن منتقل می‌شود هم با عضو درگیر مشارکت داشته باشد، هم کم اهمیت‌تر از آن باشد و هم تحمل موادی را که به آن وارد می‌شود داشته باشد، مانند باسلیق راست برای بیماری‌های کبدی.

18.استفراغ در بیماری‌های حاد و مزمن: در امراض حاد، بهتر است استفراغ پس از نضج ماده صورت پذیرد ولی در امراض مزمن واجب است پس از نضج ماده باشد. البته در مواردی که ماده از جای خود حرکت کرده و پراکنده شده است ضرر رها کردن آن بیشتر از ضرر استفراغ پیش از نضج یافتن ماده است.

19. جهت استفراغ: گاهی اوقات، جذب ماده و کشیدن آن به عضو مخالفِ پست‌تر بدون اینکه استفراغ صورت پذیرد انجام می‌شود، مانند عمل بادکش. گاهی نیز جذب به عضو مخالف نزدیک و گاهی به عضو مخالف دور صورت می‌گیرد.

20. باید از توان تحمل داروهای موجب استفراغ و به خصوص در مورد مسهل‌ها اطمینان حاصل کرد. به‌طور کلی باید از مصرف زیاد مسهل پرهیز شود و در این گونه افراد احتیاط و دقت بیشتری مبذول شود:

  1. كودكان و پيران
  2. افراد لاغر
  3. افراد کم‌بُنیه
  4. افرادي كه عضله زبان در آنها ضعيف است.
  5. در افراد با غلبه خلط خون
  6. افرادي كه شادي، غم يا انديشه بزرگ دارند.
محمد حمزه

محمد حمزه

E-mail: آدرس ایمیل جهت جلوگیری از رباتهای هرزنامه محافظت شده اند، جهت مشاهده آنها شما نیاز به فعال ساختن جاوا اسكریپت دارید
مطالب بیشتری که در این بخش خواهید یافت: « روش‌های مختلف ایجاد استفراغ دارو درمانی »
Login to post comments

دکتر محسن ناصری

دکتر محسن ناصری
پزشک و متخصص فارماکولوژی

استاد طب سنتی ایران

عضو هیئت علمی دانشگاه

تلفن مطب:  22865212

روزهای یکشنبه و چهارشنبه از ساعت 16 تا 20

خ شریعتی- بالاتر از حسینیه ارشاد- خ قبا

تلفن پیک دارو بعد از ویزیت:   09109104047